Archive for the “Αρχαία” Category
ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΟΣ ΘΕΜΑΤΑ 2011
http://host.keystone.gr/news/knnewsfile….
ΣΟΣ ΘΕΜΑΤΑ 2011
ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ
No Comments »
Α. ΚΕΙΜΕΝΟ
Ομήρου Ιλιάδα, Ζ 404- 465
Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ
1. α) Πώς δηλώνονται οι ραψωδίες στην Ιλιάδα;
β) Ποιο είναι το θέμα και ποιο το περιεχόμενο της Ιλιάδας;
2. Με ποια επιχειρήματα προσπαθεί η Ανδρομάχη να πείσει τον Έκτορα να μείνει μαζί τους
στο κάστρο της Τροίας; Πώς τα χαρακτηρίζετε;
3. α) Να χωρίσετε το κείμενο που σας δόθηκε σε ενότητες και να προτείνετε έναν
πλαγιότιτλο για κάθε ενότητα.
β) Στο λόγο της Ανδρομάχης υπάρχει μια τραγική ειρωνεία. Τι ακριβώς είναι η τραγική
ειρωνεία, σε ποιους στίχους εντοπίζεται και πώς την αναλύετε;
4. α) Πώς χαρακτηρίζετε τον Έκτορα από τη συγκεκριμένη απάντηση προς την Ανδρομάχη;
β) Τι κυρίως φοβάται ο Έκτορας και με ποια αξία της ομηρικής κοινωνίας συνδέεται αυτό
το συναίσθημα του ήρωα;
ΘΕΜΑΤΑ
Γραπτών ανακεφαλαιωτικών προαγωγικών εξετάσεων περιόδου Μαΐου – Ιουνίου 2007 στη Αρχαία
Ελληνική Γραμματεία (Μετάφραση).
Α’ ΚΕΙΜΕΝΟ: Ραψωδία ΙΙ, στ. 786 - 815 (Το κείμενο δόθηκε σε φωτοτυπία)
Β’ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ:
1) Μεταξύ των δυο ομηρικών έπων Ιλιάδας και Οδύσσειας παρατηρούνται σημαντικές διαφορές τόσο στο
ύφος όσο και στον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζεται ο κόσμος. Αναφέρετε τουλάχιστον πέντε (5) τέτοιες
διαφορές. [4 μονάδες]
2) Να αφηγηθείτε με λίγα λόγια – 10 γραμμές περίπου – την προετοιμασία θανάτου του Πάτροκλου, όπως
παρουσιάζεται από τον ποιητή.. [ 4 μονάδες]
3) α) Να χωρίσετε την ενότητα σε υποενότητες ανάλογα με το πρόσωπο που δρα εναντίον του Πατρόκλου και
να γράψετε έναν πλαγιότιτλο σε καθεμιά. [ 3 μονάδες]
β) Να εντοπίσετε το χωρίο της ενότητας όπου ο ποιητής χρησιμοποιεί την αφηγηματική τεχνική της
προοικονομίας και να την αναλύσετε. [ 3 μονάδες]
4) α) Ποιο ρόλο παίζει ο Φοίβος στο θάνατο του Πατρόκλου; Ο τρόπος που ενεργεί ο Θεός (στ. 789 – 790)
μειώνει ηθικά τον ίδιο ή προσβάλλει περισσότερο την ανδρεία του Πατρόκλου; Να δικαιολογήσετε την
απάντησή σας. [ 3 μονάδες]
β) Ποια όπλα των πολεμιστών της ομηρικής εποχής εντοπίζετε στο κείμενο; Να τα διακρίνετε σε αμυντικά
και επιθετικά. Με βάση αυτά τα στοιχεία, τι συμπεραίνετε για το επίπεδο του πολιτισμού της εποχής στο χώρο
της πολεμικής τέχνης; [ 3 μονάδες]
ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ
1Ποιο είναι το θέμα και ποιο το περιεχόμενο του έπους της Ιλιάδας;
2αΝα χωρίσετε το κείμενο σε ενότητες και να δώσετε έναν πλαγιότιτλο σε καθεμία.
βΗ «ειρωνεία» δηλώνει μία κατάσταση κατά την οποία οι ήρωες αγνοούν την
αλήθεια σε αντίθεση με τους ακροατές ή τους αναγνώστες που την γνωρίζουν. Ποιοι
στίχοι από το λόγο του Πριάμου θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ειρωνικοί
σύμφωνα με την παραπάνω σημασία του όρου; Ποιον στίχο από το λόγο του Πριάμου
θεωρείτε ως τον τραγικότερο και γιατί;
3α Με ποιες ενέργειες ή άλλα μέσα ο Πρίαμος προσπαθεί να προδιαθέσει ευνοικά τον
Αχιλλέα ώστε να αποδεχτεί το αίτημά του;
βΠώς κρίνετε την ενέργεια του γηραιού βασιλιά να επισκεφτεί και να ικετεύσει τον
Αχιλλέα
4αΠοιοι στίχοι αποκαλύπτουν οτι ο πόλεμος υπηρξε οδυνηρός οχι μόνο για τον
Πρίαμο αλλά και για τον Αχιλλεα;Ποιες σκεψεις σας προκαλούν;
βΗ ικεσία είναι ένα τυπικό θεμα: Να αναφέρετε ένα ακόμη παράδειγμα.
Ποιο είναι το αίτημα του ικέτη Πριαμου:
Ποιες κινήσεις κάνει ο ικέτης –Πριαμος και πως αντιδρά ο Αχιλλεας;
Είναι επιτυχής τελικά η ικεσία του Πριαμου;
ΘΕΜΑΤΑ
Α. ΚΕΙΜΕΝΟ : Ομήρου « Ιλιάδα», Β΄ Γυμνασίου, εκδ. Ο.Ε.Δ.Β., ραψωδία Ζ, στίχοι 440-473
440 Και προς αυτήν απάντησε ο λοφοσείστης Έκτωρ :
441 «Όλα τα αισθάνομαι κι εγώ, γυνή μου, αλλά φοβούμαι
442 και των ανδρών το πρόσωπο και των σεμνών μητέρων,
443 αν μ΄ έβλεπαν ως άνανδρος να φεύγω από την μάχην.
444 ουδ΄ η καρδιά μου θέλει το, που μ΄ έμαθε να είμαι
445 γενναίος πάντοτε κι΄ εμπρός να μάχομαι των Τρώων
446 χάριν της δόξας του πατρός και της δικής μου ακόμη.
447 οτ΄ είναι τούτο φανερό στα βάθη της ψυχής μου.
448 θα φθασ΄ η μέρα να χαθεί κι΄ η Ίλιος η αγία
449 και ο Πρίαμος ο δυνατός με όλον τον λαόν του.
450 Αλλά των Τρώων φθορά δεν με πληγώνει τόσο
451 και του πατρός μου ο θάνατος και της σεμνής μητρός μου
452 και των γλυκών μου αδελφών, όπου πολλοί και ανδρείοι
453 από τες λόγχες των εχθρών θα κυλιστούν στο χώμα,
454 οσ΄ ο καημός σου, όταν κανείς των Αχαιών σε πάρει
455 εις την δουλείαν, ενώ συ θα οδύρεσαι, θα κλαίεις,
456 εις τ΄ Άργος ξένον ύφασμα θα υφαίνεις προσταγμένη.
457 απ΄ την Υπέρειαν πηγήν ή από την Μεσσηίδα
458 νερό θα φέρνεις στανικώς, από σκληρήν ανάγκην.
459 κι΄ενώ συ κλαίεις θενά ειπούν: «Ιδέτε την συμβίαν
460 του Έκτορος που πρώτευε των ιπποδάμων Τρώων
461 στον πόλεμον, που ολόγυρα στην Ίλιον πολεμούσαν».
462 Αυτά θα ειπούν και μέσα σου θα ξαναζήσει ο πόνος
463 του ανδρός εκείνου, οπού δεν ζει διά να σε ελευθερώσει.
464 Αλλά παρά τον θρήνο σου και τ΄ όνειδος ν΄ ακούσω,
465 βαθιά στην γην καλύτερα να με σκεπάσει ο τάφος».
466 Και ο μέγας Έκτωρ άπλωσε τα χέρια στο παιδί του.
467 έσκουξ΄ εκείνο κι έγειρε στο στήθος της βυζάστρας.
468 φοβήθη τον πατέρα του καθώς είδε ν΄ αστράφτουν
469 τ΄ άρματα και απ΄ την κόρυθα της περικεφαλαίας
470 την χαίτην που τρομακτικώς επάνω του εσειόνταν.
471 εγέλασε ο πατέρας του και η σεβαστή μητέρα
472 και ο μέγας Έκτωρ έβγαλε την περικεφάλαιαν
473 και καταγής την έθεσεν, όπου λαμποκοπούσε.
Β΄ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ
1. Πώς παρουσιάζονται οι θεοί στην Οδύσσεια και στην Ιλιάδα;
(4 μονάδες) 2. Να αφηγηθείτε περιληπτικά το περιεχόμενο της ενότητας. (4 μονάδες) 3α. Να χωρίσετε το απόσπασμα σε επιμέρους ενότητες και να τις τιτλοφορήσετε. (3 μονάδες) 3β. Να εντοπίσετε στοιχεία αφηγηματικής τεχνικής στην ενότητα (προοικονομία, παρομοίωση κ.τλ.) (3 μονάδες) 4α. Ο Έκτορας δεν πείθεται στις εκκλήσεις της Ανδρομάχης να μην επιστρέψει στο πεδίο της μάχης. Να ερμηνεύσετε τη συμπεριφορά του. Ποιες οι σκέψεις και τα συναισθήματά του; (3 μονάδες) 4β. Να εντοπίσετε και να σχολιάσετε τα ιδεολογικά στοιχεία της ενότητας που αποκαλύπτουν τις αντιλήψεις των ανθρώπων της εποχής εκείνης σχετικά με το χρέος των πολεμιστών. (3 μονάδες)
ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
OΜΗΡΙΚΑ ΕΠΗ: ΙΛΙΑΔΑ, ΡΑΨ Α΄, στιχ. στιχ.248-275.
του Ατρείδη έβραζε η χολή. τότ΄εσηκώθη ο Νέστωρ,
ο γλυκόλογος,λιγυρός ομηλητής της Πύλου
που ωσάν το μέλι η λαλιά του εκύλ΄από τα χείλη.
δυο γεννεές είχαν σβησθεί των πρόσκαιρων ανθρώπων,
στην Πύλον,συνομήλικοι και συνανάστροφοί του,
τώρα εις την τρίτην γενεάν βασίλευεν ο γέρος.
αυτός τότε καλόγνωμα σ΄εκείνους ομιλούσε:
«Ωιμέ! στην γήν των Αχαιών μεγάλη θλίψις ήλθε!
πόσην θα είχε ο Πρίαμος χαρά και τα παιδιά του
και πόσον όλος ο λαός θα ευφραίνονταν της Τροίας,
που μάχεσθε αν εμάθαιναν οι δύο σεις που είσθε
οι κορυφές των Δαναών στην γνώση και στα ‘ολπα.
Και ακούστε με, ‘οτ΄είσθε σεις κι οι δύο νεώτερο΄’ι μου,
ότι με άνδρες έσμιξα πολύ καλύτερούς σας.
σ΄άλλους καιρούς και αυτοί ποσώς δεν μ΄εκαταφρονούσαν.
Ανδρες δεν είδα ή θα ιδώ ποτέ μου ωσάν εκείνους,
Πειρίθοον και Δρύαντα, καλόν λαών ποιμένα,
Καινέα και Εξάδιον, Πολύφημον τον θείον
και ακόμα τον ισόθεον Θησέα τον Αιγείδην,
ωσάν αυτούς ανίκητοι θνητοί δεν γεννηθήκαν,
σφοδρ΄ανδρειωμένοι εμ’αχονταν με σφοδρ΄ανδρειωμένους
μ’ άγρια θεριά βουνίσια, και ω θαύμα, τάφάνισαν.
και εγώ με κείνους έσμιγα φερμένος απ΄την Πύλον
μεσάπό μέρη μακρινά, και αυτοί με προσκάλεσαν
κι έκαμνα εγώ το μέρος μου στες μάχες, ολήν κανενας
απ΄όσους τώρα τρέφ’ η γή μ΄αυτούς δεν θα μετριόνταν.
και όμως εκείνοι πρόθυμοι στες συμβουλές μου εκλίναν
αλλά και εσείς ακούτε με για το καλύτερό σας.
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
1)Ποιο είναι το θέμα και ποιο το περιεχόμενο του Ιλιαδικού έπους?
Ποια είναι η πρωτοτυπία που χρησιμοποιεί ο ποιητής στη δομή
του υλικού ? (μονάδες 4)
2)Να αποδοθεί σύντομο το περιεχόμενο των στίχων που σας δίνονται
(10 περίπου σειρές) (μονάδες 4)
3)α.-Να χωρίσετε το απόσπασμα που σας δίνεται σε ενότητες και
να δώσετε έναν πλαγιότιτλο σε κάθε μία (μονάδες 3)
β.-Ποιες αφηγηματικές τεχνικές χρησιμοποιεί ο ποιητής και
γιατί? (μονάδες 3)
4)α.-Να χαρακτηρίσετε το Νέστορα και να δικαιολογήσετε το
χαρακτηρισμό σας, μέσα από το απόσπασμα. (μονάδες 3)
β.-Με ποια επιχειρήματα προσπαθεί ο Νέστορας να κατευνάσει
τα οξυμμένα πνεύματα των δύο αντιπάλων ? (μονάδες 3)
Αρχαία Ελληνική Γραμματεία
Α΄. ΚΕΙΜΕΝΟ: Ραψωδία Π, στίχοι 786-815, Ομήρου Ιλιάδα
Αλλ’ όταν τέταρτην φοράν ωσάν θεός ορμούσε,
τότε σου εφάνη, Πάτροκλε, το τέλος της ζωής σου˙
ότι στην μάχην σου ‘λθ’ εμπρός τρομακτικός ο Φοίβος.
Και δεν τον είδε, ως έρχονταν, στην ταραχήν της μάχης,
μες στην κατάχνια ολόκλειστος˙ του εστήθη οπίσω ο Φοίβος, 790
με την παλάμην πετακτήν του επάταξε τους ώμους
και όλην την ράχιν˙ κι έστριψαν τα μάτια του Πατρόκλου.
Και ο Φοίβος απ’ την κεφαλήν του επέταξε το κράνος,
που αντήχησε, ως εκύλησε στα πόδια εκεί των ίππων˙
και η χαίτη του στα χώματα μολύνθη και στο αίμα. 795
Και ως τότε δεν εγίνετο να μολυνθεί στο χώμα
ο κώνος λαμπροφούντωτος, που έσκεπε τ’ ωραίο
μέτωπο και την κεφαλήν του θείου Αχιλλέως˙
και τότε το ‘δωκεν ο Ζευς του Έκτορος να σκέπει
την κεφαλήν του κι έφθανε σ’ αυτόν η μαύρ’ ημέρα. 800
Κι εκόπη το μακρόσκιο κοντάρι στην παλάμην
το λογχοφόρο, το βαρύ, και του ‘πεσε απ’ τους ώμους
μ’ όλον τον τελαμώνα της η κροσσωμένη ασπίδα.
Και ο Φοίβος, του Διός υιός, τον θώρακα του λύει.
Εθεοκρούσθη ο Πάτροκλος, του ελύθηκαν τα μέλη 805
και θαμπωμένος έμεινε˙ και οπίσω με την λόγχην
τον κτύπησ’ ένας Δάρδανος των ώμων εις την μέσην,
ο Πανθοΐδης Εύφορβος, που επρώτευε των άλλων
στην λόγχην, εις το τρέξιμο και στην ιππομαχίαν.
Όταν πολέμου αμάθητος πρωτήλθεν ιππομάχος, 810
είκοσι άνδρες μόνος του κατέβασε απ’ τους ίππους.
Αυτός πρώτος σ’ ελόγχισεν, ω Πάτροκλε ιππομάχε,
και δεν σε φόνευσε, κι ευθύς την λόγχην απ’ το σώμα
άρπαξε και μες στον στρατόν εσύρθη, δεν εστάθη
ν’ αντιταχθεί στον Πάτροκλον, αν και ξαρματωμένον. 815
Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ:
1. Ποιο είναι το θέμα και ποιο το περιεχόμενο της Ιλιάδας; (4 μονάδες)
2. Να αποδώσετε το νόημα της ενότητας σε 10 το πολύ σειρές. (4 μονάδες)
3. α) Να χωρίσετε την ενότητα σε υποενότητες ανάλογα με το πρόσωπο που δρα
εναντίον του Πατρόκλου και να γράψετε έναν πλαγιότιτλο σε καθεμιά.
β) Να εντοπίσετε τους στίχους όπου ο ποιητής χρησιμοποιεί την αφηγηματική
τεχνική της προοικονομίας και να την αναλύσετε. (6 μονάδες)
4. α) Ποιο ρόλο παίζει ο Φοίβος στο θάνατο του Πατρόκλου; Ο τρόπος που δρα ο
θεός (στ.789-792) μειώνει ηθικά τον ίδιο ή προβάλλει περισσότερο την ανδρεία του
Πατρόκλου; Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας.
β) Ποια όπλα των πολεμιστών της ομηρικής εποχής εντοπίζετε μέσα στο κείμενο;
Να τα διακρίνετε σε επιθετικά και αμυντικά. (6 μονάδες)
Α. Κείμενο: Από την Ιλιάδα του Ομήρου, ραψωδία Ζ, στίχοι: 429-465
Ανδομάχη:΄΄ Έκτορ, συ είσαι δι’ εμέ πατέρας και μητέρα,
συ αδελφός, συ ανθηρός της κλίνης σύντροφος μου. 430
Αλλά λυπήσου μας, και αυτού μείνε στον πύργον, μήπως
ορφανό κάμεις το παιδί και χήραν την γυναίκα.
Κι εκεί στην αγριοσυκιά τους άνδρες στήσε οπού ‘ναι
η πόλις καλοανέβατη, καλόπαρτο το τείχος
τρεις το δοκίμασαν φορές των Αχαιών οι πρώτοι, 435
οι Αίαντες, και ο δοξαστός Ιδομενεύς και οι δύο
Ατρείδες και ο ατρόμητος Τυδείδης ενωμένοι
ή το φανέρωσε σε αυτούς χρησμών εξαίσιος γνώστης,
ή τους κινεί μόν’ η ψυχή σε αυτό και τους διδάσκει΄΄.
Και προς αυτήν απάντησε ο λοφοσείστης Έκτορ: 440
Έκτορας: ΄΄Όλα τα αισθάνομαι κι εγώ, γυνή μου, αλλά φοβούμαι
και των ανδρών το πρόσωπο και των σεμνών μητέρων,
αν μ’ έβλεπαν ως άνανδρος να φεύγω από τη μάχην
ουδ’ η καρδιά μου θέλει το, που μ’ έμαθε να είμαι
γενναίος πάντοτε κι εμπρός να μάχομαι των Τρώων 445
χάριν της δόξας του πατρός και της δικής μου ακόμη.
Ότ’ είναι τούτο φανερό στα βάθη της ψυχής μου
θα φθάσ η μέρα να χαθεί κι η Ίλιος η αγία
και ο Πρίαμος ο δυνατός με όλον τον λαόν του.
Αλλά των Τρώων η φθορά δεν με πληγώνει τόσο 450
και του πατρός μου ο θάνατος και της σεμνής μητρός μου
και των γλυκών μου αδελφών, οπού πολλοί και ανδρείοι
από τις λόγχες των εχθρών θα κυλιστούν στο χώμα,
όσ’ ο καημός σου, όταν κανείς των Αχαιών σε πάρει
εις την δουλείαν, ενώ συ θα οδύρεσαι, θα κλαίεις, 455
εις τ’ Άργος ξένον ύφασμα θα υφαίνεις προσταγμένη
απ’ την Υπέρειαν πηγή ή από την Μεσσηίδα
νερό θα φέρνεις στανικώς, από σκληρήν ανάγκην
κι ενώ συ κλαίεις θενά ειπούν: ΄΄Ιδέτε την συμβίαν
του Έκτορος που πρώτευε των ιπποδάμων Τρώων 460
στον πόλεμον , που ολόγυρα στην Ίλιον πολεμούσαν΄΄.
Αυτά θα ειπούν και μέσα σου θα ξαναζήσει ο πόνος
του ανδρός εκείνου, οπού δεν ζει δια να σε ελευθερώσει.
αλλά παρά τον θρήνον σου και τα όνειδος ν’ ακούσω,
βαθιά στην γην καλύτερα να με σκεπάσει ο τάφος΄΄. 465
Β. Ερωτήσεις
1. Να αναφέρετε δύο διαφορές ανάμεσα στα δύο ομηρικά έπη, την Οδύσσεια και την
Ιλιάδα. (Μον. 4)
2. Να αποδώσετε την περίληψη των στίχων 429-465 της Ζ ραψωδίας. (Μον. 4)
3. α) Να χωρίσετε το απόσπασμα σε δύο ενότητες με κριτήριο την εναλλαγή του
ομιλητή. (Μον. 3)
β) Να καταγράψετε τι προοικονομείται από τον Έκτορα στους στίχους 447-461.
(Μον. 3) 4. α) Να παρουσιάσετε και να δικαιολογήσετε τη συναισθηματική κατάσταση του Έκτορα και της Ανδρομάχης. (Μον. 3) β) Να αναφέρετε την ιδέα-αξία που προβάλλει ο Έκτορας στους στίχους 441-445, η οποία καθορίζει και τη στάση του στο συγκεκριμένο χωρίο. (Μον. 3)
Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ:
1) α. Να γράψετε δυο διαφορές Ιλιάδας και Οδύσσειας.
β. Ποιο είναι το θέμα και ποιο το περιεχόμενο της Ιλιάδας.
2) Να αφηγηθείτε περιληπτικά το λόγο της Ανδρομάχης.
3)α. Να χωρίσετε τους στίχους σε μικρότερες ενότητες και να δώσετε ένα πλαγιότιτλο σε κάθε
ενότητα.
Β. Ο ποιητής μέσα από το λόγο της Ανδρομάχης έχει την ευκαιρία να αναφερθεί στο πρόσωπο
του Αχιλλέα αν και είναι απών.
I. Ποια σκοπιμότητα εξυπηρετεί η αναφορά αυτή του ποιητή;
II. Ποια χαρακτηριστικά του Αχιλλέα τονίζονται μέσα από τους στίχους;
4)α) – Ποιο το ήθος της Ανδρομάχης όπως διαφαίνεται από το λόγο της και τη γενικότερη
συμπεριφορά της στο απόσπασμα;
-Στους στίχους 407κ.ε. και 431 κ.ε. η Ανδρομάχη εκφράζει τους φόβους της; Ποιοι είναι
ακριβώς οι φόβοι της;
Β) Ο ποιητής μέσα από το λόγο της Ανδρομάχης δίνει αντιπολεμικά μηνύματα. Να εντοπίσετε
ποια είναι αυτά.
Α΄Κείμενο: Ομήρου Ιλιάδα , ραψωδία Α΄στ.353-396
Β΄ Ερωτήσεις
1.Σε ποια σκηνή- γεγονός αναφέρεται η ενότητα αυτή; (τόπος,
πρόσωπα).Ποια σημασία έχει ο διάλογος στην εξέλιξη του μύθου;
2.α) Μελετώντας τους λόγους του Αχιλλέα τι συμπεραίνετε για την αξία
της «τιμής» στην ομηρική κοινωνία;
β) Ποια εικόνα παρουσιάζει ο Αχιλλέας στη συνάντηση του με τη
μητέρα του;
3. Να συγκρίνετε την προσευχή του Αχιλλέα με την προσευχή του Χρύση
και του Τηλέμαχου στα παράλληλα κείμενα που σας δίνονται. Να
σημειώσετε τις ομοιότητες και να δικαιολογήσετε τις διαφορές. Τι
παρατηρείτε;
4. Τα δύο έπη του Ομήρου ποιες διαφορές παρουσιάζουν μεταξύ τους;
No Comments »
Α. ΚΕΙΜΕΝΟ « ΕΛΕΝΗ » ΕΥΡΙΠΙΔΗ Β’ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ-ΠΕΜΠΤΗ ΣΚΗΝΗ
ΣΤ.1140-1182
Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ
1. διθύραμβος, έξοδος, έλεος, κοίλον:
Να εξηγήσετε τους όρους.
2. Ποια είναι τα βασικά σημεία του αποσπάσματος;
3. Ποια άποψη διαμορφώνετε για το ήθος του Μενελάου και της Ελένης με βάση
τα στοιχεία που σας δίνει το απόσπασμα;
4. Σ’ αυτή την σκηνή οι δύο ήρωες αναζητούν τον τρόπο με τον οποίο θα
σωθούν («μηχανή σωτηρίας»). Πού αποφασίζουν να στηρίξουν το σχέδιο
σωτηρίας τους; Ποιο ρόλο έχει παίξει το μέσο, που αποφασίζουν να
χρησιμοποιήσουν για να διαφύγουν, στην ζωή τους;
Α/ΚΕΙΜΕΝΟ
«ΕΛΕΝΗ» ΤΟΥ ΕΥΡΙΠΙΔΗ ΣΤΙΧΟΙ: 53-82
Β/ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ:
1) Φανταστείτε την «Ελένη» χωρίς χορό και χορικά άσματα. Τι θα άλλαζε;
Ποια βασικά γνωρίσματα της τραγωδίας θα έχανε το έργο; (4 μον.)
2) Να γράψετε το νόημα του αποσπάσματος αυτού. (4 μον.)
3) α) Να χωρίσετε το κείμενο σε μικρότερες ενότητες και να γράψετε τον
πλαγιότιτλο κάθε ενότητας. (3 μον.)
β) Να εντοπίσετε και να σχολιάσετε σημεία του κειμένου, στα οποία γίνεται
σαφής η αντίθεση ανάμεσα στη πραγματικότητα και την πλάνη, την
προσδοκία και το φόβο.(3μον.)
4) α) Ποια κατά τη γνώμη σας είναι η ψυχική κατάσταση της Ελένης; (3 μον.)
β) Την εποχή του Ευριπίδη οι άνθρωποι, ζώντας σε καιρούς αναστάτωσης και
πολέμου, αισθάνονται ότι δεν ελέγχουν τη μοίρα τους και δεν επικρατεί
πάντα το δίκαιο. Πιστεύετε ότι η αντίληψη αυτή περνάει και στην ιστορία
της Ελένης, όπως αρχίζει σιγά σιγά να τη στήνει ο Ευριπίδης σ’αυτή την
ενότητα; (3 μον.)
1. Τα προσωπεία ως βασικό στοιχείο της μεταμφίεσης των
υποκριτών.
[4 μονάδες]
2. Να δώσετε μια σύντομη (4-5 γραμμές) περίληψη του κειμένου.
[4 μονάδες]
3.α Να χωρίσετε το κείμενο σε μικρότερες θεματικές ενότητες και να
αποδώσετε πλαγιότιτλους.
[3 μονάδες]
β Ποιο ρόλο επιτελεί ο διάλογος ανάμεσα στο Μενέλαο και την
Ελένη;
[3 μονάδες]
4.α Πως σκιαγραφείται ο Μενέλαος και πως η Ελένη από τη μεταξύ
τους στιχομυθία;
[3 μονάδες]
β Για ποια έθιμα γίνεται λόγος στο απόσπασμα;
[3 μονάδες]
Α’ ΚΕΙΜΕΝΟ: ΕΥΡΙΠΙΔΗ ΕΛΕΝΗ, ΣΤΙΧΟΙ 465 – 492
Β’ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
1) Να αναφέρετε τα κατά ποιόν μέρη της τραγωδίας και να δώσετε το
περιεχόμενο των όρων: μύθος, λέξη.
2) Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόμενο των στίχων σε ένα κείμενο
δέκα (10) γραμμών.
3) α) Να χωρίσετε το κείμενο σε θεματικές ενότητες δικαιολογώντας τη
διάκριση με την επιλογή του κατάλληλου πλαγιότιτλου.
β) Θα χαρακτηρίζατε το Μενέλαο ως τραγικό πρόσωπο; Να
δικαιολογήσετε την απάντησή σας.
4) α) Δικαιολογήστε το χαρακτηρισμό του Ευριπίδη ως «από σκηνής
φιλοσόφου» με στοιχεία του κειμένου.
β) Η εμφάνιση του Μενέλαου ως ναυαγού δε θυμίζει σε τίποτε το
Μενέλαο του μύθου. Εκτός από την προώθηση του μύθου τι άλλο
εξυπηρετεί αυτή η απομυθοποίηση του ήρωα από τον ποιητή;
Α. ΚΕΙΜΕΝΟ: Ευριπίδη «Ελένη» στιχ. 1313-1341
ΕΛΕΝΗ Αφέντη, -τώρα πια έτσι θα σε λέω-
πέθανα. δεν υπάρχω κι όλα πάνε.
ΘΕΟ. Τι τρέχει; Ποια σε βρήκε δυστυχία; 1315
ΕΛΕ. Πώς να το πω; O Μενέλαός μου πάει.
ΘΕΟ. Δε χαίρομαι γι’αυτά κι ας με συμφέρουν.
Πώς το ΄μαθες; Σου το΄πε η Θεονάη;
ΕΛΕ. Κι αυτή και τούτος που είδε το χαμό του.
ΘΕΟ. Ήρθε κανείς με ξάστερες ειδήσεις; 1320
ΕΛΕ. Ναι· κι όπου λογιάζω αυτός θα φτάσει.
ΘΕΟ. Πού είναι; Ποιος; Καθάρια πες να μάθω.
ΕΛΕ. Αυτός που ΄χει ζαρώσει εκεί στον τάφο.
ΘΕΟ. Ω! Απόλλωνα, κουρέλια η φορεσιά του.
ΕΛΕ. Κι ο άντρας μου τα ίδια θα φορούσε. 1325
ΘΕΟ. Ο τόπος του ποιος είναι; Πού έχει αράξει;
ΕΛΕ. Έλληνας, Αχαιάς, του αντρός μου ναύτης.
ΘΕΟ. Για του Μενέλαου το χαμό τι λέει;
ΕΛΕ. Τέλος φρικτό, τα κύματα τον πήραν.
ΘΕΟ. Ταξίδευε σε θάλασσες βαρβάρων; 1330
ΕΛΕ. Τσακίστηκε στα βράχια της Λιβύης.
ΘΕΟ. Και πώς αυτός δεν χάθηκε μαζί του;
ΕΛΕ. Οι ταπεινοί παρά οι τρανοί γλιτώνουν.
ΘΕΟ. Του καραβιού που να ΄ναι τα συντρίμμια;
ΕΛΕ. Εκεί που αυτός κι όχι ο Μενέλαος να πνιγόταν. 1335
ΘΕΟ. Κείνος εχάθη. Με ποιο ήρθε αυτός καράβι;
ΕΛΕ. Τον πήραν κάποιοι ναύτες, όπως λέει.
ΘΕΟ. Κι αυτή που αντί για σένα ήταν στην Τροία;
ΕΛΕ. Τον ίσκιο λες; Ψηλά στα ουράνια πήγε.
ΘΕΟ. Πρίαμε, Τροία, του κάκου σας χάλασαν. 1340
ΕΛΕ. Υπόφερα πολλά κι εγώ μαζί τους.
Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ:
1) Συμπληρώστε ΣΩΣΤΟ ή ΛΑΘΟΣ δίπλα σε κάθε μία από τις παρακάτω φράσεις:
α.Το αργότερο στις αρχές του 6ου αι. είχαν διαμορφωθεί 3 δραματικά είδη: η
τραγωδία, το σατυρικό δράμα και η κωμωδία.
β. Η τραγωδία έχει σοβαρό περιεχόμενο και κατά κανόνα αντλεί τα θέματά της
από συγκλονιστικά βιώματα της σύγχρονης εποχής.
γ. Την κλασική εποχή διεξάγονταν κάθε χρόνο δραματικοί αγώνες στα Μεγάλα
Διονύσια και στα Αθήναια.
δ. Στην τραγωδία υπήρχε αρχικά μόνο ένας υπουριτής. Ο Αισχύλος πρόσθεσε
τον δεύτερο και ο Σοφοκλής τον τρίτο. (4 μονάδες)
2) Να αποδώσετε το περιεχόμενο του αποσπάσματος περιληπτικά σε 8-10 σειρές.
(4 μονάδες)
3) Στους στίχους 1313-1341 ο διάλογος των δύο προσώπων παίρνει τη μορφή
στιχομυθίας. α) Γιατί, κατά τη γνώμη σας, επιλέγεται αυτή η μορφή διαλόγου;
β) Τι αντίκτυπο έχει στους θεατές; (6 μονάδες)
4) α) Να χαρακτηρίσετε την Ελένη με στοιχεία του αποσπάσματος.
β) Ποια αντίληψη του Ευριπίδη εκφράζει η άποψη του Θεοκλύμενου στο στίχο
1340; (6 μονάδες)
Α’ ΚΕΙΜΕΝΟ (ΕΥΡΙΠΙΔΗ «ΕΛΕΝΗ» ΣΤ. 1307-1348)
Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ
1.
α) Ποια είναι τα δραματικά είδη;
β) Ποιο είναι το περιεχόμενο της τραγωδίας, από πού αντλεί τα θέματά της, τι βιώνει
ο κεντρικός τραγικός ήρωας;
2. Να αποδώσετε το περιεχόμενο του αποσπάσματος.
3. Να εντοπίσετε στο απόσπασμα τα στοιχεία της τραγικής ειρωνίας.
4.
α) Ποια είναι η ψυχική κατάσταση του Θεοκλυμένου;
β) Από πού διαπιστώνουμε την υπεροχή της Ελένης έναντι του Θεοκλύμενου;
Ευριπίδη «Ελένη», Γ΄ επεισόδιο (στ. 1398-1424)
Β΄ ΘΕΜΑΤΑ
1. Να αναφέρετε τα κατά πόσον μέρη της τραγωδίας διακρίνοντας τα σε επικά και λυρικά.
2. Να αποδώσετε το περιεχόμενο του αποσπάσματος (στ. 1398-1424) περιληπτικά (80-100 λέξεις).
3. α) Να χωρίσετε το απόσπασμα σε ενότητες και να δώσετε στην καθεμία έναν πλαγιότιτλο.
β) Ποιοι στίχοι του κείμενου περιέχουν το στοιχείο της τραγικής ειρωνείας; Δικαιολογήστε την
απάντησή σας.
4. α) Να ηθογραφήσετε το Θεοκλύμενο και την Ελένη.
β) Να σχολιάσετε τους στίχους 1408-1410. (Δυστυχισμένη εσύ….. δεν ξαναζούνε)
Στίχοι: 129-130, 454-456, 1370-1397.
Παρατηρήσεις
1. Να παρουσιάσετε το περιεχόμενο των θεατρικών όρων :
θεολογείο
μέλος
περιπέτεια
προάγωνας
[4]
2. Ποια «κοινή» δυστυχία συνδέει τον Τεύκρο και τον Μενέλαο και ποιες σκέψεις για
τις συνέπειες του πολέμου δημιουργεί η τύχη των δύο αυτών ηρώων;
( κείμενο I) [4]
3. Στίχος 575 :
Μενέλαος
«Η πιο μεγάλη δύναμη είναι η ανάγκη» : Να παρουσιάσετε
τον διαχρονικό χαρακτήρα του λόγου του Μενελάου σε ένα σύντομο δοκίμιο
(τουλάχιστον 100 λέξεων). [6]
4. Να αναζητήσετε στο κείμενο δίσημους λόγους και σημεία με τραγική ειρωνεία. Σε
κάθε περίπτωση να εξηγείτε εν συντομία την επιλογή σας (κείμενο II). [6] ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ( Ευριπίδη «Ελένη») ΚΕΙΜΕΝΑ I. (παρατήρηση 2) II. (παρατήρηση 4)
Α. ΚΕΙΜΕΝΟ: Ευριπίδη « Ελένη », στ. 1398-1424
ΘΕΟ. Λοιπόν ας γίνει κι έτσι· θέλω να’χω
γυναίκα ευλαβική. Μες στο παλάτι
πήγαινε εσύ και διάλεξε όσα πρέπει 1400
δώρα για το νεκρό· δε θα σε στείλω
στη γη σου μ’ αδειανά τα χέρια, 31 αν δώσεις
σωστή σ’ αυτήν βοήθεια· μου’ χεις φέρει
καλά μαντάτα και γι’ αυτό θα λάβεις,
αντί για τα κουρέλια, πλούσια ρούχα 1405
και τροφές να γυρίσεις στην πατρίδα,
γιατί η κακομοιριά σου είναι μεγάλη.
Δυστυχισμένη εσύ, μην τυραννιέσαι
για κάτι αγιάτρευτο· ο Μενέλαος βρήκε
τη μοίρα του, οι νεκροί δεν ξαναζούνε. 32 1410
ΜΕΝ. Στο χρέος σου, κυρά· από δω και πέρα
πρέπει τον πρώτο σου άντρα να ξεχάσεις
και ν’αγαπάς αυτόν που βλέπεις μπρός σου·
το πιο καλό είναι αυτό την ώρα τούτη.
Κι αν θα σωθώ και φτάσω στην Ελλάδα, 1415
θα σβήσω την κακή σου φήμη, αν είσαι
φρόνιμη για τον άντρα σου γυναίκα.
ΕΛΕ. Θα γίνει αυτό· παράπονο δεν θα’χει·
και θα το δεις, αφού κοντά μου θα’σαι.
Πήγαινε τώρα, δόλιε, μέσα, πλύσου 1420
κι άλλαξε ρούχα. Σύντομα από μένα
θα ωφεληθείς και τότε προθυμία
θα δείξεις, βοηθώντας να προσφέρω
στον λατρευτό Μενέλαο όσα πρέπει.
Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ
1. Οι στίχοι που σας δίνονται αποτελούν μέρος του Γ΄ επεισοδίου: εκτός από τα « επεισόδια », ποια
είναι τα άλλα « κατά ποσόν » μέρη της αρχαίας τραγωδίας; ( 4 μον. )
2. Αν παρακολουθούσατε μια θεατρική παράσταση της « Ελένης », πως θα παρουσιάζατε στους
συμμαθητές σας όσα λένε οι ήρωες στο συγκεκριμένο απόσπασμα σε ένα κείμενο 10 – 12 γραμμών;
( 4 μον. )
3. α. Να δώσετε ένα τίτλο στο συγκεκριμένο απόσπασμα. ( 3 μον. )
β. Να εντοπίσετε τους στίχους όπου υπάρχει τραγική ειρωνεία και να τους σχολιάσετε. ( 3 μον. )
4. α. Να χαρακτηρίσετε το Θεοκλύμενο με βάση το συγκεκριμένο απόσπασμα και να δικαιολογήσετε
την άποψη σας. ( 3 μον. )
β. Ποιες αντιλήψεις εκφράζουν οι παρακάτω στίχοι για την θέση της γυναίκας στην κοινωνία της
εποχής του Ευριπίδη;
Θεοκλύμενος: « θέλω να ’χω γυναίκα ευλαβική …….» ( στ. 1398 –1399 )
Μενέλαος: « Αν είσαι φρόνιμη για τον άντρα σου γυναίκα ……..» ( στ. 1416 – 1417 ) ( 3 μον. )
No Comments »
ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ
ΘΕΜΑΤΑ
ΚΕΙΜΕΝΟ : Πρωτον μεν ουν τους Δράκοντος νόμους ανειλε πλήν των φονικων άπαντας διά την χαλεπότητα και το μέγεθος των επιτιμιων . Μία γάρ ολίγου δειν άπασιν ώριστο τοις αμαρτάνουσι ζημία , θάνατος, ώστε και τους αργίας αλόντας αποθνήσκειν και τους λάχανα κλέψαντας ή οπώραν ομοίως κολάζεσθαι τοις ιεροσύλοις και ανδροφόνοις . Διό Δημάδης ύστερον ευδοκίμησεν ειπών ότι δι’ αίματος , ου διά μέλανος τους νόμους ο Δράκων έγραψεν. Αυτός δ’ εκεινος , ως φασιν , ερωτωμενος , διατί τοις πλειστοις αδικήμασι ζημίαν έταξε θάνατον , απεκρίνατο , τα μεν μικρά ταύτης άξια νομίζειν , τοις δε μεγάλοις ουκ έχειν μείζονα.
(Πλούταρχος, Σόλων 17. 1-4)
Β΄ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ – ΑΣΚΗΣΕΙΣ
Α. 1. Ποιες πράξεις εξίσωνε ο Δράκων προς τον φόνο και ποια η τιμωρία που επιβαλλόταν; (2 μονάδες)
2. Σε ποιες αναθεωρήσεις των νόμων προχώρησε ο Σόλων;
(2 μονάδες)
3. Μελετώντας το κείμενο Α (Πλούταρχος , Σόλων , 17. 1-4) και συγκρίνοντάς το με το παράλληλο κείμενο να απαντήσετε στην εξής ερώτηση: Πώς κρίνετε τη στάση της πολιτείας – εξουσίας απέναντι στον πολίτη ; τι είδους πολίτευμα περίγραφεται στο κείμενο Α και στο παράλληλο κείμενο;
( 2 μονάδες)
Β. 1.Να σχηματίσετε προτάσεις με τις λέξεις : ευάλωτος, προαιρετικός
(2μονάδες)
2. Να συμπληρώσετε τις ακόλουθες προτάσεις επιλέγοντας από τις παρακάτω λέξεις: αναιρώ , υπεξαίρεση , συναίρεση , αρχαιρεσίες.
α. Απομακρύνθηκε από την υπηρεσία του , γιατί κατηγορήθηκε για …………………. Χρημάτων
β. Η συγχώνευση δύο φωνηέντων λέγεται ……………………
γ. Οι …………………..καθυστέρησαν για την ανάδειξη νέων μελών του διοικητικού συμβουλίου
δ. Στη νέα του κατάθεση ………………… όσα αρχικά είχε υποστηρίξει .
( 2 μονάδες)
Γ.1. έγραψεν : Να γράψετε το β΄ ενικό πρόσωπο σ’ όλες τις εγκλίσεις ενεστώτα και αορίστου ενεργητικής φωνής. ( 2 μονάδες)
2. κολάζεσθαι: Να γράψετε το γ ΄πληθυντικό σ’ όλες τις εγκλίσεις του ενεστώτα μέσης φωνής. (1 μονάδα)
3. Να γράψετε τη δοτική ενικού και τη γενική πληθυντικού των παρακάτω κλιτών λέξεων : το μέγεθος, αίματος , χαλεπότητα , ταύτης. (2 μονάδες)
Δ . 1. Στις παρακάτω φράσεις να αναγνωρίσετε το είδος του απαρεμφάτου, το συντακτικό τους ρόλο και να δηλώσετε την ταυτοπροσωπία ή την ετεροπροσωπία.
α. Προσήκει ημιν ενθυμεισθαι τας αρειας των προγονων
β. Οι Λακεδαιμόνιοι βούλονται διαμένειν εν τω χωρίω
γ. Ανάγκη εστι περί της πόλεως σωτηρίαν μάχεσθαι
(3 μονάδες)
2. Στις παρακάτω φράσεις να βρείτε τα αντικείμενα των ρημάτων και τα κατηγορούμενα του αντικειμένου, όπου υπάρχουν.
α. Κυρος έδωκε τοις στρατιώταις όπλα.
β. Οι Λακεδαιμόνιοι Λύσανδρον ναύαρχον είλοντο.
γ. Δαρειος Κυρον σατράπην εποίησε
(2 μονάδες)
Παράλληλο κείμενο
Δεύτερος δ’ ο Βίας έφησε κρατίστην είναι δημοκρατίαν εν η πάντες ως τύραννον φοβουνται τον νόμον.
Επί τούτω Θαλής την μήτε πλουσίους άγαν μήτε πένητας έχουσαν πολίτας.
Μετά δε τουτον ο Ανάχαρσις εν η των άλλων ίσων νομιζομένων αρετη το βέλτιον ορίζεται, και κακία το χειρον.
Πλούταρχος, Ηθικά, 11, 154e
Α΄: ΚΕΙΜΕΝΟ: εν. 9η «Το χρέος του ιστορικού»
Α. 1. Ποιες είναι οι υποχρεώσεις του ιστορικού;
2. Με τι παρομοιάζει ο Πολύβιος την ιστορία που δεν περιέχει την αλήθεια;
3. …. επειδή τους εν πράγμασιιν αναστρεφομένους ουτ’ ευστοχειν αεί δυνατόν ουθ’ αμαρτάνειν συνεχώς εικός:
Ποια η γνώμη του Πολύβιου για τους πολιτικούς;
Β. α. Να μεταφέρετε τις παρακάτω λέξεις του κειμένου στον αντίθετο αριθμό: τόν άνδρα, τις, των επιτηδευμάτων, ανωφελές, το ήθος.
β. Στις παρακάτω προτάσεις να βάλετε το ρήμα της παρένθεσης στο σωστό πρόσωπο, αριθμό, χρόνο και έγκλιση που ζητείται.
1.
Τα χρήματα αυτού δημόσια …………………… (ειμί, προστ. εν. γ’ ενικό)
2.
Σύ ……………….. (γραμματεύω, προστ. αορ.)
3.
Καί τότε έλεγον ότι …………………. (τυγχάνω, ευκτ. εν.) φρύγανα συλλέγοντες
4.
Μη ………………………(καταλύω, α΄ πληθ. υπ. αορ.) τήν Δημοκρατίαν
5.
Τάδε Δημόφαντος ………………….. (συγγράφω, ευκτ. παρακ.)
Γ. α. Να χαρακτηρίσετε συντακτικά τις παρακάτω λέξεις του κειμένου:
είναι, τόν αγαθόν, πάντων, των οψεων, συνεχώς
β. Να χαρακτηρίσετε τις μετοχές (συνημμένη – απόλυτη) και να προσδιορίσετε το υποκείμενό τους:
1.
Οι δικασταί ήκουσαν των μαρτύρων λεγόντων
2.
Πολλοί οντες ευγενεις εισί κακοί
3.
Οι βάρβαροι ηλθον δουλωσόμενοι την Ελλάδα
4.
Κυρος ανέβη επί τα όρη ουδενός κωλύοντος
5.
Δηλος ην λυπούμενος
Δ. α. Να σχηματίσετε (4) τέσσερα σύνθετα ουσιαστικά με β΄ συνθετικό τη λέξη: λαμβάνω
ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑΣ ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ
Α.-ΤΟ ΧΡΕΟΣ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ
Εν μέν τώ λοιπώ βίω {…} φιλόφιλον δεί είναι τον αγαθόν άνδρα
και φιλόπατριν και συμμισείν τοίς φίλοις τους εχθρούς και συναγαπάν
τους φίλους. όταν δε το ιστορίας ήθος αναλαμβάνη τις, επιλαθέσθαι
χρή πάντων των τοιούτων, και πολλάκις μεν ευλογείν και κοσμείν
τοις μεγίστοις έπαίνοις τους εχθρούς, όταν αί πράξεις άπαιτώσι τούτο,
πολλάκις δ΄έλέγχειν και ψέγειν έπονείδίστως τους αναγκαιοτάτους,
‘όταν αί των έπιτηδευμάτων άμαρτίαι τούθ΄ύποδεικνύωσιν.Ωσπερ
γάρ ζώου των όψεων άφαιρεθεισών άχρειούται το όλων, ούτως έξ ίστο-
ρίας άναιρεθείσης της άλήθειας το καταλειπόμενο αυτής άνωφελές
γίνεται διήγημα. Διόπερ ούτε των φίλων κατηγορείν ούτε τους
εχθρούς έπαινείν όκνητέον {..} έπειδή τους έν πράγμασιν άναστρέφο-
μένους ούτ΄εύστοχείν αεί δυνατόν ούθ΄αμαρτάνειν συνεχώς είκός.
(Πολύβιος, ‘ Ιστορίαι 1,14, 4-7)
Δ΄ΤΟ ΗΘΟΣ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ
Τοιούτον ούν μοι ό συγγραεύς έστω , άφοβος, αδέκαστος, ελευ-
θερος παρρησίας και αληθείας φίλος, ως ο κωμικός φησι «τα σύκα
σύκα, την σκάφην δε σκάφην» όνομάζων, ού μίσει ουδέ φιλία τι νέ-
μων ουδέ φειδόμενος ή έλεών ή αισχυνόμενος ή δυσωπούμενος, ίσος
δικαστής, εύνους άπασιν άχρι του μη θατέρω άπονείμαι πλείον του
δέοντος.
Λουκιανός, Πώς δεί ‘ιστορίαν συγγράφειν, 41
Α.-1)Πώς οφείλει να συμπεριφέρεται κάθε έντιμος άνθρωπος ως κοινωνικό άτομο?
2)Τι καταντά η ιστορία χωρίς την αλήθεια?
3)Να συγκρίνετε τα δύο κείμενα ως προς την εικόνα που δίνει το καθένα για τον
ιστορικό .
Β.-1)Να σχηματίστε προτάσεις με τις παρακάτω λέξεις:
επίτευξη, καταψηφίζω, ευάλωτος, εξαιρετικά.
2)Να αντιστοιχίσετε τις λέξεις της Α στήλης με τις λέξεις της Β στήλης.
Α Β
αγνοημένος απόλυτος
κατηγορηματικός αδιαφορία
ομήγυρη παραγκωνισμένος
αψηφησιά συντροφιά
Γ.-1) Τον άνδρα, το ανωφελές διήγημα,πράγμασιν, των όψεων.:
Να γράψετε τις αντίστοιχες πτώσεις του άλλου αριθμού.
2)Να συμπληρώσετε τα κενά των παρακάτω προτάσεων με τον κατάλληλο τύπο των
ρημάτων που είναι στην παρένθεση
α)Είθε οί στρατιώται εύ ……..τας πύλας (φυλάττω, ευκτ.μελ)
β)Σύ…….(είμί, προστακτική)φιλαλήθης, ώ φίλε και μη πολλά λέγε αλλά καλά.
γ)Λέγω ύμίν ταύτα, ίνα μη……(ταράττομαι, ενεστ.υποτ)
δ)Ελεγον ότι οί πολέμιοι, τας σπονδάς…….(λύω παρακ. ευκτ)
ε)Εάν τους πρέσβεις Αγισηλάου……(δέχομαι, αορ.υποτακτ.) τους συμμάχους
προδώσετε. ./.
-2-
Δ.-1)Να χαρακτηριστούν συντακτικώς οι υπογραμμισμένες λέξεις των κειμένων.
2)Στις παρακάτω προτάσεις να χαρακτηρίσετε τις συνημμένες και απόλυτες μετοχές.
Δικαιολογήστε το χαρακτηρισμό.
α)Συνάψαντες τας χείαρς διήλθον άπασαν την χώραν
β)Θεού θέλοντος κρατήσομεν των πολεμίων
γ)Δημοσθένης ‘εχαιρεν ακούων τούτο.
δ)Κύρος ανέβη επί τα όρη ουδενός κωλύοντος
ε)Πολλοί όντες ευγενείς εισί κακοί.
Α΄. ΚΕΙΜΕΝΟ: Πολύβιος, Ιστορίαι 1, 14, 4-7: Το χρέος του ιστορικού (σελ. 73 του βιβλίου «Αρχαία Ελληνική Γλώσσα, Β΄ Γυμνασίου, ΟΕΔΒ, Αθήνα 2000)
Β΄. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ:
Ι. 1. Ποιες είναι, σύμφωνα με τον Πολύβιο, οι υποχρεώσεις του χρηστού πολίτη στην καθημερινή του ζωή;
2. Ποιο είναι το χρέος του ιστορικού και ποια στάση οφείλει να τηρεί ο ιστορικός απέναντι σε φίλους και εχθρούς;
3. Πώς καταντά η ιστορία που δεν έχει αλήθεια, με τι παρομοιάζεται κατά τον
Πολύβιο;
(6 μονάδες)
ΙΙ. Λεξιλογικά:
1. Να συνδυάσετε κάθε λέξη τα πρώτης στήλης με την κατάλληλη σημασία της
στη δεύτερη στήλη:
(2 μονάδες)
υπερψήφιση αγενής
ανάγωγος διάσημος
επιφανής φανερός
υπόληψη έγκριση
κύρος
2. Να συμπληρώσετε τις παρακάτω προτάσεις επιλέγοντας την κατάλληλη λέξη
από την παρένθεση:
(2 μονάδες)
α. Η ———— του ενθουσίασε τα πλήθη και έκρινε τις εκλογές (συνηγορία,
αγόρευση, προσαγόρευση)
β. Η έλλειψη ρευστού χρήματος στην αγορά έχει φέρει τους εμπόρους σε
———– .(διάγνωση, επίγνωση, απόγνωση)
γ. Η ———— είναι ποινικό αδίκημα και τιμωρείται από το νόμο.(διαίρεση,
καθαίρεση, υπεξαίρεση)
δ. Οι κατηγορίες σε βάρος του υπαλλήλου για ———- ήταν αβάσιμες και
αναπόδεικτες. (δωροληψία, εργοληψία, επιληψία)
ΙΙΙ. 1. Να συμπληρώσετε τα κενά με τον κατάλληλο τύπο της λέξης που βρίσκεται
παρένθεση: (2,5 μονάδες)
α. Λέγεται τούτους ———– είναι. (ευδαίμων)
β. Λάθρα επιπεσόντες τους ———- του φρουρίου εκβάλλουσι. (φύλαξ)
γ. Ο χαρακτήρ του ——— εκ λόγου γνωρίζεται. (ανήρ)
δ. Λακεδαιμόνιοι τά ——— καλά νομίζουσι είναι. (ηδύς)
ε. Κίμων ———- πατρός ην. (επιφανής)
2. αναλαμβάνη: να γραφεί το β΄ ενικό και β΄ πληθυντικό πρόσωπο του ενεστώτα
στην υποτακτική, ευκτική και προστακτική:
(2,5 μον.)
2
Υποτακτική
Ευκτική
Προστακτική
β΄ενικ.
αναλαμβάνης
β΄πληθ.
ΙV. 1. Να χαρακτηρίσετε συντακτικά όλους τους όρους της παρακάτω πρότασης:
Προσήκει τοις πολιταις προθύμως πείθεσθαι τοις αγαθοις άρχουσι.
(2,5 μονάδες)
2. Στις παρακάτω περιόδους να βρείτε τις κύριες και τις δευτερεύουσες
προτάσεις: (2,5 μονάδες)
α. Ήν εγγύς έλθη ο θάνατος, ουδείς βούλεται θνήσκειν
β. Έλεγεν ότι η οδός προς βασιλέα μεγάλη έσοιτο.
γ. Η γη πάντα τε φύει τε και τρέφει.
δ. Αυτοί εμάχοντο και τοις άλλοις παρεκελεύοντο.
ε. Ότε αύτη η μάχη εγένετο, Τισσαφέρνης εν Σάρδεσιν έτυχεν ών
Α. Κείμενο.
«Ο Ερμής και ο αγαλματοποιός»
Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ
I.
1. Τι περίμενε ο Ερμής να ακούσει και γιατί; (Να αναφέρετε 2 λόγους)
2. Τι απάντησε ο αγαλματοποιός στην ερώτηση του Ερμή για την αξία του αγάλματός του; Τι διαπίστωσε σχετικά με την αξία που του είχαν οι άνθρωποι;
3. Ποιο το δίδαγμα του μύθου;
II.
α) Στις παρακάτω προτάσεις να επιλέξετε την κατάλληλη λέξη απ’ αυτές που είναι στην παρένθεση
1) ο γιατρός ετοιμάζει τη με βάση την ακτινογραφία.
(επίγνωση, διάγνωση, ανάγνωση)
2) Οι απελπισμένοι βρίσκονται σε .(απόγνωση, γνωμάτευση, ευγνωμοσύνη)
3) Η του ευεργετημένου προς τον ευεργέτη αποτελεί ηθική του υποχρέωση.(ευγνωμοσύνη, αγνωμοσύνη, άγνοια)
4) Στο ναυάγιο αυτό ήταν πολλοί .(αγνοημένος, αγνοούμενος, ευανάγνωστος)
β) Να σχηματίσετε προτάσεις με τις παρακάτω λέξεις: ψηφοθηρία, ψηφιδωτό, ψηφιακός, δημοψήφισμα.
III.
α) Να μεταφερθούν οι παρακάτω λέξεις στον άλλο αριθμό στην ίδια πτώση: ταις γυναιξί, του νοσήματος, των ανδρων, οι Έλληνες, τον πατέρα.
β) Να γράψετε το β’ ενικό πρόσωπο της ενεργητικής φωνής σε όλες τις εγκλίσεις(οριστική, υποτακτική, ευκτική, προστακτική) του ενεστώτα του ρήματος κελεύω.
IV.
Α) Να χαρακτηρίσετε συντακτικά(υποκείμενο, κατηγορούμενο, αντικείμενο, παράθεση, επεξήγηση, επιθετικός προσδιορισμός, ετερόπτωτος προσδιορισμός) τις υπογραμμισμένες λέξεις.
1.
Ου τουτο ερωτω σε.
2.
Λέγω υμιν την αλήθειαν.
3.
Όμηρος, ο ποιητής, τυφλός ην.
4.
Η νίκη των Αθηναίων εν Μαραθωνι ην μέγιστη.
5.
Κατέλεβον τάς ερήμους κώμας.(=χωριά)
Β) Στις παρακάτω προτάσεις να βρείτε τα απρόσωπα ρήματα ή τις απρόσωπες εκφράσεις και τα υποκείμενά τους.
1.
Προσήκει ημιν φεύγειν αχαριστίαν.
2.
Καλόν εστί λέγειν τά αληθη.
3.
Δει γιγνώσκειν γράμματα.
4.
Χρη τοις νόμοις πείθεσθαι.
5.
Ανάγκη εστιν ημιν τάς της πόλεως πύλας φυλάττειν.
1 Comment »
ΑΡΧΑΙΑ B ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΟΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011
ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ
ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΜΑΙΟΥ - ΙΟΥΝΙΟΥ
ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. ΚΕΙΜΕΝΟ: ΣΟΦΟΚΛΕΟΥΣ ΑΝΤΙΓΟΝΗ (στίχοι 449 – 470)
http://www.pdestereas.gr/allowindex/TRAP…
ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ
ΣΟΦΟΚΛΕΟΥΣ «ΑΝΤΙΓΟΝΗ» Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠ’ ΤΟ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ.(Στίχοι 450 –470). Σελ.72και74
Β. ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ. (Στίχοι 422-428). Σελ. 71και73
http://www.pdestereas.gr/allowindex/TRAP…
ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ : ΣΟΦΟΚΛΕΟΥΣ «ΑΝΤΙΓΟΝΗ» στ.497-514
http://www.pdestereas.gr/allowindex/TRAP…
http://www.pdestereas.gr/allowindex/TRAP…
http://www.pdestereas.gr/allowindex/TRAP…
http://www.pdestereas.gr/allowindex/TRAP…
http://www.pdestereas.gr/allowindex/TRAP…
http://www.pdestereas.gr/allowindex/TRAP…
http://www.pdestereas.gr/allowindex/TRAP…
http://www.pdestereas.gr/allowindex/TRAP…
http://www.pdestereas.gr/allowindex/TRAP…
ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ
Κείμενο : Σοφοκλέους Αντιγόνη στ 683-699 ( πρωτότυπο)
http://www.pdestereas.gr/allowindex/TRAP…
ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ
ΘΕΜΑΤΑ
No Comments »
Odysseia Ομήρου Οδύσσεια
ΟΔΥΣΣΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ - GREEK MYTHOLOGY
This very funny and witty play was written by Maria Kitra, a very talented playwright. The students of the 3rd Lyceum of Kavala, Greece, who also happen to be extremely talented, have done their best to make everyone cry with tears during the performance. So… lol
No Comments »
Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ sos 2011
ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ
ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ
ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΜΑΙΟΥ - ΙΟΥΝΙΟΥ ΤΑΞΗ Α’ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ
ΣΟΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ
http://www.pdestereas.gr/allowindex/TRAP…
http://www.pdestereas.gr/allowindex/TRAP…
http://www.pdestereas.gr/allowindex/TRAP…
http://www.pdestereas.gr/allowindex/TRAP…
http://www.pdestereas.gr/allowindex/TRAP…
http://www.pdestereas.gr/allowindex/TRAP…
http://www.pdestereas.gr/allowindex/TRAP…
Α΄ ΚΕΙΜΕΝΟ: Ενότητα 10: “Ο Σωκράτης για τη φιλία”, σελ. 76
Β΄ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ – ΑΣΚΗΣΕΙΣ
1. α) Τι άκουγε ο Σωκράτης να λένε οι περισσότεροι άνθρωποι για τη φιλία; Ποια αντίφαση
διαπίστωνε ανάμεσα στα λόγια και στις πράξεις τους;
β) Ο καλός φίλος, κατά την άποψη του Σωκράτη, είναι αναντικατάστατος. Με ποια
επιχειρήματα στηρίζει την άποψή του;
ΚΕΙΜΕΝΟ: ΕΝΟΤΗΤΑ 4 Λουκιανού Αληθής Ιστορία 2.3.4 ( διασκευή)
ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ:
1. Να μεταφέρετε στον άλλο αριθμό τις φράσεις:
α εγώ ειμί η τροφός τούτου
β οι πολέμιοι ήθροιζον την στρατιάν
2. Να βρείτε το υποκείμενο του ρήματος στη φράση:
Ο δουλος βοηθός ην του κυρίου αυτου
No Comments »
Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΣΟΣ ΘΕΜΑΤΑ 2011
ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ
ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ
ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΜΑΙΟΥ - ΙΟΥΝΙΟΥ ΤΑΞΗ Α’ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ
ΣΟΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ
http://www.pdestereas.gr/allowindex/TRAP…
http://www.pdestereas.gr/allowindex/TRAP…
http://www.pdestereas.gr/allowindex/TRAP…
http://www.pdestereas.gr/allowindex/TRAP…
http://www.pdestereas.gr/allowindex/TRAP…
http://www.pdestereas.gr/allowindex/TRAP…
ΚΕΙΜΕΝΟ: ΟΜΗΡΟΥ ΟΔΥΣΣΕΙΑ, α 1-25
1. Ποιο ήταν το περιεχόμενο των επών;
2. Σε ποιο ιστορικό γεγονός αναφέρονται οι στίχοι 2 και 3;
3. Ποια είναι η θέση του κειμένου, που σας δόθηκε, στην Οδύσσεια;
4. Πώς εξηγείται η αναφορά της Μούσας στον πρώτο στίχο της Οδύσσειας, με
βάση τις αντιλήψεις της γεωμετρικής εποχής;
Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ
1. Στο έργο του Ηρόδοτου εκτός από την ιστορική αφήγηση περιλαμβάνονται και οι
παρεκβάσεις. Να δώσετε τον ορισμό των παρεκβάσεων και να αναφερθείτε στο
περιεχόμενό τους. (Μονάδες 4).
2. να αποδοθεί περιληπτικά, σε μια παράγραφο 10 γραμμών, το περιεχόμενο των
στίχων 5-36. (Μονάδες 4).
3. Να χωρίσετε το απόσπασμα σε επιμέρους ενότητες και να δώσετε σε πλαγιότιτλο
το θέμα της κάθε μίας από αυτές. (Μονάδες 3).
4. Να αναλύσετε την Ομηρική παρομοίωση που περιλαμβάνεται στους στίχους 21-
26. (Μονάδες 3).
5. Να περιγράψετε την συναισθηματική κατάσταση ου Εύμαιου από τα λόγια και τις
πράξεις του. (Μονάδες 3).
6. Ποια χαρακτηριστικά στοιχεία της κοινωνικής ζωής, που υπάρχουν στην
Οδύσσεια, μπορείτε να εντοπίσετε σε αυτήν την ενότητα; (Μονάδες 3).
No Comments »
|
Entries (RSS)
and 
